Rajd letni 2009
Video1

Majówka 2009
Video2

Poręba 2010
Video3

Newsletter

E-mail:

Czym jest jeździectwo naturalne?

Autor: Joanna Borysiewicz-Gardeła
Dodano: 13.04.2010 23:47

Natural Horsemanship jest filozofią pracy z koniem uwzględniającą końskie instynkty i zachowania stadne. To próba komunikacji człowieka z koniem poprzez użycie zrozumiałego dla konia języka (m.in. mowy ciała). To dążenie do jak największego zrozumienia jeźdźca z koniem podczas wzajemnego poznawania się i uczenia.

W szerszym ujęciu jest to całościowe podejście do spraw związanych nie tylko z jeździectwem, szkoleniem koni, ale także ze wszystkimi aspektami hodowli (warunkami i sposobami chowu, sposobami żywienia, leczenia i pielęgnacji koni). Trudno więc o spójną definicję, jednak najważniejsze wydaje się podejście do wszystkich zagadnień uwzględniające „koński punkt widzenia” i końskie potrzeby.

W języku polskim brak odpowiednika słowa horseman czy horsemanship. Mamy słowa: jeździec i jeździectwo, koniarz, trener, instruktor, ale żadne z tych słów nie oddaje dobrze idei dążenia do komunikowania się z koniem. Posługujemy się więc terminami jeździectwo naturalne lub naturalne metody w jeździectwie zdając sobie sprawę, że są pewnym uproszczeniem.


Ważne „co” uzyskujemy z koniem, ale jeszcze ważniejsze „w jaki sposób”

    Istnieje wiele „szkół” i metod określanych jako naturalne. Niektóre z nich bardzo się od siebie różnią, jednak zdecydowana większość opiera się na podobnych założeniach i wykorzystuje podobne techniki w pracy z końmi. W naturalnym jeździectwie unika się stosowania jakichkolwiek metod przymusu sprzecznych z naturą konia. Większość szkół naturalnych wykorzystuje techniki komunikacji zaczerpnięte z obserwacji relacji panujących pomiędzy końmi w stadzie. Konie jako zwierzęta stadne mają dobrze rozwinięty system komunikacji wyrażający się w języku ciała (jak pozycja uszu, pozycja głowy, szybkość ruchu) i ten właśnie język starają się odwzorowywać ludzie. Mowa ciała to tylko mały wycinek technik, którymi posługują się naturalni trenerzy. Najważniejsza jest postawa otwartości umysłu pozwalająca zobaczyć więcej…

A jak wygląda to w praktyce? W znacznym uproszczeniu:


    Jest kilka zasad, które stosuje się w większości szkół naturalnych:

1)    Koncepcja „presure – release” : presja, działanie – odpuszczenie, zaprzestanie działania. Podstawową techniką w tej koncepcji jest działanie czy przyłożenie presji, nacisku jako wskazówki dla konia do wykonania określonej czynności, a następnie zaprzestanie tego działania czyli odpuszczenie presji, zwolnienie nacisku tak szybko jak tylko koń odpowie na tą wskazówkę lub gdy wykona „próbę” będącą krokiem do wykonania całego zadania.
2)    Feel, timing (wyczucie, wyczucie czasu) - to zasada przypominająca jak ważny jest każdy nasz ruch i zachowanie w określonym czasie, a zwłaszcza szybkość, z jaką dostrzegamy odpowiedź konia. Upraszczając, można powiedzieć, że koń uczy się właściwie nie wtedy, gdy działamy (np. przykładamy nacisk), ale wtedy, gdy przestajemy działać (np. zwalniamy nacisk) i dlatego tak istotne jest abyśmy mieli dobre wyczucie momentu, w którym powinniśmy przestać działać.
3)    Z naukowego punktu widzenia w procesie szkolenia wykorzystuje się:
- metodę ujemnych wzmocnień (np. opisane wyżej odpuszczanie presji jako konsekwencja pożądanego zachowania; pojęcie komfortu i dyskomfortu)
- metody wzmocnień dodatnich (kształtowanie pożądanych zachowań poprzez nagradzanie ich)
- metodę wygaszania ujemnego (brak motywującego konia czynnika jako konsekwencja niepożądanego zachowania np. brak uwagi, brak pochwały)
W większości szkół nie stosuje się metody wygaszania dodatniego czyli kar, a przynajmniej unika się ich.
4)    Praca z koniem z ziemi, a nie jedynie w siodle. Ćwiczenia wykonywane z koniem z ziemi, na linie lub luzem, często w roundpenie (okrągłym wybiegu) przygotowują konia do pracy pod siodłem.
5)    Będąc na końskim grzbiecie jeździec dąży do uzyskania jak największej harmonii z ruchami konia. Jazdę w zebraniu uzyskuje się nie poprzez sztuczne pomoce lecz zgranie jeźdźca z koniem wynikające ze wzajemnego zrozumienia i odpowiedniego przygotowania. Uzyskanie harmonii z koniem pozwala wielu naturalnym jeźdźcom na wykonywanie różnych precyzyjnych manewrów bez ogłowia i siodła, choć należy pamiętać, że nie to jest celem, aby jeździć bez ogłowia czy siodła, lecz sam sposób pracy z koniem zakładający, iż ma on swoje zdanie i potrzeby.


Czy koń decyduje za Ciebie?

     Konie jako zwierzęta stadne potrzebują ściśle ustalonej hierarchii. Do ustalenia pozycji używają przepychania, gryzienia, kopania, ale także siły psychicznej. Na pozycję w stadzie wpływa oczywiście płeć, wiek i doświadczenie. W naturze każdy osobnik w stadzie zajmuje określoną pozycję i funkcję, która jest  jednakże ciągle rewidowana przez codzienne sytuacje.
    Niezależnie od wyróżnianych typów przywództwa naturalni trenerzy zgadzają się co do tego, iż również w przypadku relacji koń - człowiek, kwestia hierarchii jest niezwykle ważna. Koń, aby ustalić na jakiej jest pozycji wobec człowieka, wykazuje podobne zachowania, jak przy ustalaniu pozycji wobec innych koni. Zachowania te są czasem niezwykle subtelne i nieświadomie przez nas ignorowane, jak choćby stopniowe naruszanie przez konia naszej osobistej przestrzeni, zawadiackie podskubywanie, ocieranie się głową o nasze ubranie, gdy sobie tego nie życzymy czy napieranie łopatką przy prowadzeniu. Właściwie każde zachowanie konia w naszej obecności (podczas czyszczenia, prowadzenia, siodłania) i nasza reakcja na to zachowanie  jest istotna dla ustalenia, kto będzie podejmował decyzje w tym mini – stadzie.
    Metody naturalne zakładają, iż idealną sytuacją do uzyskania harmonii z koniem jest relacja, w której człowiek ma nieznaczną przewagę – powiedzmy – 51%, a koń nadal może wypowiadać swoje zdanie ze swoim 49% udziałem. Dobrze więc, aby była to relacja partnerska z nieznaczną przewagą człowieka. Dzięki tak ustawionym proporcjom zarówno koń, jak i przebywający w jego otoczeniu ludzie mogą być bardziej bezpieczni, zwłaszcza w świecie, który jest tak ucywilizowany. Ta przewaga to nie zmuszanie czy kary za niepożądane zachowania, ale stanowczość, konsekwencja, spokój i opanowanie.

Czy znasz koński język?

    Nieznajomość końskiej psychiki i mowy ciała powoduje, iż niejednokrotnie interpretujemy pewne zachowania koni (odmowa skoku, stawanie dęba, gryzienie, kopanie) jako narowy, gdy tymczasem mogą być one oznakami bólu, obrony lub skutkiem niezrozumienia w relacji koń-człowiek.

Metody naturalne uczą patrzenia na sytuacje z końskiego punktu widzenia, pomagają człowiekowi zrozumieć motywy końskiego zachowania.

Kluczem do uzyskania dobrych rezultatów jest takie działanie, aby koń postrzegał człowieka jako godnego zaufania przewodnika. Uzyskanie tego nie wymaga użycia większej siły niż siła końskich mięśni, lecz zmysłu obserwacji, cierpliwości i konsekwencji. Mechanizmy końskich zachowań są w pewnej mierze powtarzalne, a poznanie ich może pomóc nam osiągnąć lepsze rezultaty niezależnie od tego, czy jeździmy raz w roku w teren na koniu rekreacyjnym czy regularnie startujemy w zawodach. Konie, z którymi pracuje się używając naturalnych metod stają się spokojniejsze, ale także bardziej ambitne; nie tylko dlatego, że zmieniają się pod wpływem treningu, ale głównie z powodu zmiany naszych zachowań czy nawyków.

Musimy szkolić przede wszystkim siebie, a w następnej kolejności konie.

 Jednym z aspektów w pracy z końmi metodami naturalnymi jest właśnie dążenie do doskonalenia swoich umiejętności jeździeckich (w czym zawiera się podnoszenie sprawności fizycznej i psychicznego zrównoważenia) w taki sposób, żeby jak najmniej swoim zachowaniem i postawą przeszkadzać koniowi podczas pracy.

Dzięki metodom Natural Horsemanship otwieramy tę część naszego ja, która potrafi dostrzec, że konie do nas „mówią”. I jeśli tylko spróbujemy zastanowić się, co w danym momencie mówią, czego potrzebują, dlaczego zachowują się w niepożądany sposób, dlaczego odmawiają wykonania polecenia; jeśli będziemy szczerzy wobec siebie w ocenie własnych działań – może okaże się, że zauważymy i zrozumiemy ten komunikat, który chcą nam przekazać. A może wtedy to my zaczniemy się od nich uczyć… W pewnym sensie one to wszystko już wiedzą – naturalnie potrafią komunikować się z innymi końmi, a to do nas należy zadanie pomóc koniom komunikować się z ludźmi.


Poza tym poznanie zasad zachowania koni i sposobu budowania relacji koń - człowiek może zmienić nie tylko relacje z koniem, ale także relacje z innymi ludźmi i sposób patrzenia na świat. Człowiek ma szansę nauczyć się jak brać większą odpowiedzialność za swoje zachowania oraz czym naprawdę jest konsekwencja, cierpliwość i komunikacja.



Na podstawie: http://en.wikipedia.org/wiki/Natural_horsemanship; Gincy Self Bucklin - What your horse wants you to know; Monty Roberts - Czego uczą nas konie.

Dodaj nowy komenatrz







* Zawartość tego pola nie będzie publicznie dostępna





Mowa_ciaa_thumb150fixed
Mowa_ciaa_2_thumb150fixed
Mowa_ciaa_3_thumb150fixed